Twój leksykon ziół

Melisa

Nazwa łacińska

Melissa officinalis L.

Informacje ogólne

W zależności od miejsca występowania, melisa osiąga wysokość od 50 cm do 1 metra; jej łodygi są czterokątne, proste, silnie rozgałęzione. Niebieskawe lub żółtawobiałe kwiatki wyrastają w kątach liści o długości 3 - 5 cm i szerokości do 3 cm. Górne, mniejsze liście mają kształt owalny, a dolne, większe sercowaty. Dolne liście są grubo piłkowane. Ich wierzchnia strona, podobnie jak reszta rośliny, pokryta jest delikatnymi włoskami.

Okres kwitnienia: od czerwca do sierpnia.

Liście melisy mają aromat cytrynowy (stąd też niemiecka nazwa melisa cytrynowa). Źródłem tego swoistego zapachu są zawarte w liściach olejki eteryczne.

Warunkiem wysokiej zawartości olejków eterycznych w melisie są optymalne warunki klimatyczne z dużą ilością słońca i dobrym zasilaniem w wodę, jakie można głównie spotkać w rejonie Morza Śródziemnego. Jakość i ilość olejku eterycznego, a tym samym jego działanie, uzależnione są od następujących warunków:

• Zbiór przed okresem kwitnienia.
• Ostrożne suszenie liści bezpośrednio po zbiorze, w temperaturze 20 do 35 stopni Celsjusza.
• Usunąć resztek łodyg.
• Przestrzeganie krótkich okresów przechowywania.
• Destylacja wodno-alkholowa.

Wszystkie te zasady, które wpływają na skuteczność działania rośliny leczniczej, jaką jest melisa, są surowo przestrzegane w toku produkcji Klosterfrau Melissengeist. Dla jeszcze większej skuteczności działania, firma Klosterfrau zainwestowała w nowe metody uprawiania melisy. Po wieloletniej selekcji uzyskano roślinę, której liście zawierają do 0,8 % olejku eterycznego, czyli 5 - 8 razy więcej niż w normalnej melisie. Ta "supermelisa" (Melissa officinalis Klosterfrau) uprawiana jest wyłącznie dla firmy Klosterfrau w delcie rzeki Ebro w Hiszpanii.

Występowanie

Pierwotny obszar występowania melisy rozciągał się od wschodnich rejonów Morza Śródziemnego, przez teren Kaukazu i Iranu aż po południowo-zachodnie krańce Syberii. Obecnie melisę znaleźć można prawie w całej Europie i Ameryce Północnej, gdzie jest rozpowszechniona jako roślina uprawna. Melisa jest rośliną bardzo odporną. Preferuje miejsca nasłonecznione i osłonięte od wiatru.

Wykorzystywane części rośliny

Do celów leczniczych wykorzystuje się liście i pozyskiwane z nich olejki eteryczne.

Działanie

Melisa posiada działanie uspokajające. Wykorzystuje się ją między innymi przy leczeniu dolegliwości powstałych na tle nerwowym. Działa również wzmacniająco przy przeziębieniach.

Historia i zwyczaje

Melisa lekarska już od pradziejów wykorzystywana była do pobudzania umysłu. Jej regularne stosowanie miało podobno zapewniać długowieczność.